W 2026 roku Kraków stanie się miejscem szczególnego hołdu dla jednego z najwybitniejszych reżyserów w historii polskiej kinematografii – Andrzeja Wajdy. W ciągu tego roku miasto zorganizuje szereg wydarzeń, aby uczcić setną rocznicę jego urodzin. Różnorodne inicjatywy, od wystaw i spacerów, przez pokazy filmowe, aż po międzynarodowe projekty, zaangażują zarówno mieszkańców, jak i turystów. W obchody włączą się najważniejsze instytucje kultury w Krakowie, które przygotują bogaty program dedykowany twórczości Wajdy.
Dziedzictwo Wajdy w Krakowie
Kraków, miejsce szczególne dla Andrzeja Wajdy, odegra kluczową rolę w obchodach. To właśnie tutaj reżyser kształcił się w Akademii Sztuk Pięknych oraz tworzył swoje niezapomniane inscenizacje w Narodowym Starym Teatrze. Jego wpływ na miasto jest widoczny także w takich projektach jak Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha oraz Pawilon Wyspiańskiego. Inicjatywy te symbolizują otwartość Krakowa na świat oraz dążenie do dialogu międzykulturowego.
Wystawa „100×100” i inne ekspozycje
Jednym z kluczowych wydarzeń rocznicowych będzie wystawa „100×100 – artystyczna reinterpretacja dziedzictwa Andrzeja Wajdy”, organizowana przez Stowarzyszenie Przyjaciół Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Ekspozycja składa się ze stu prac artystycznych inspirowanych filmami i teatrem Wajdy oraz jego niezrealizowanymi projektami. W Düsseldorfie, Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha zaprezentuje przekrojową wystawę, która pozwoli widzom na nowo odkryć rysunki, plakaty i legendarne rekwizyty z filmów Wajdy.
Kulminacyjne wydarzenia w marcu
W marcu odbędzie się kulminacja krakowskich obchodów. Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej przypomni znaczące dzieła Wajdy, w tym wersje telewizyjne „Nocy listopadowej” oraz „Zbrodni i kary”. Program obejmie także spacery tematyczne, wystawy kostiumów oraz dyskusje z artystami i badaczami jego twórczości. Krystyna Zachwatowicz-Wajda poprowadzi warsztaty poświęcone scenografii i teatralnym rzemiosłu.
Rozpoczęcie Roku Andrzeja Wajdy
Oficjalna inauguracja Roku Andrzeja Wajdy nastąpi w Manggha, gdzie odbędzie się także wręczenie Nagrody im. Andrzeja Wajdy, przyznawanej za działalność w duchu solidarności społecznej. Wystawa „Andrzej Wajda. W stulecie urodzin” zaprezentuje życie i dorobek artystyczny reżysera, wykorzystując jego prywatne notatki i szkice.
Krakowskie wydarzenia kulturalne
Obchody w Krakowie obejmą wiele wydarzeń, które odbędą się w różnych miejscach miasta. W Pawilonie Wyspiańskiego będzie można zobaczyć wystawę poświęconą interpretacjom dzieł Wyspiańskiego przez Wajdę. Na Skwerze Andrzeja Wajdy odbędzie się performatywna akcja z udziałem aktorów, a latem zostaną odsłonięte ławeczki upamiętniające Andrzeja Wajdę i Krystynę Zachwatowicz-Wajdę.
Program filmowy
Krakowskie kina i festiwale przygotują szeroką gamę pokazów filmowych. Kino Sfinks przypomni „Popiół i diament”, a Kino Kijów zaprosi na cykl „Środy z Wajdą”, gdzie wyświetlane będą takie filmy jak „Kanał”, „Katyń” czy „Człowiek z marmuru”. Międzynarodowy Festiwal Kina Niezależnego Mastercard Off Camera zaprezentuje specjalny pokaz „Powidoków” przed galą wręczenia Krakowskiej Nagrody Filmowej Andrzeja Wajdy.
Spacerownik i trasy tematyczne
Z inicjatywy Krystyny Zachwatowicz-Wajdy powstał „Spacerownik”, nowy szlak spacerowy prowadzący przez miejsca związane z życiem i twórczością Andrzeja Wajdy. „Spacerownik” będzie dostępny podczas różnych wydarzeń w ramach Roku Wajdy, a dodatkowo miasto zorganizuje tematyczne spacery śladami mistrza.
Zamknięcie obchodów
Październik przyniesie kolejne wystawy i wydarzenia, które uczczą artystyczne dziedzictwo Wajdy. Cricoteka zaprezentuje wystawę poświęconą współpracy z Tadeuszem Kantorem, a Muzeum Etnograficzne przedstawi ekspozycję „Wesele”. Rok zakończy się wystawą w ASP oraz multimedialnym spektaklem „Wajda Kilar Śląsk” w Nowohuckim Centrum Kultury.
Otwartość i inkluzyjność obchodów
Obchody Roku Andrzeja Wajdy w Krakowie mają na celu nie tylko uhonorowanie dorobku reżysera, ale także stworzenie przestrzeni dla refleksji nad rolą sztuki w życiu społeczności. Kraków, z którym Wajda był związany przez lata, w stulecie jego urodzin staje się centrum dialogu z jego dziedzictwem, angażując szerokie grono odbiorców.
Źródło: Urząd Miasta Krakowa