Wzbogacenie wiedzy o przeszłości miasta oraz o ludziach, którzy ją tworzyli, to główny cel spotkania, które już 1 kwietnia odbędzie się w sercu Krakowa. W Pałacu Krzysztofory, położonym przy Rynku Głównym 35, mieszkańcy będą mogli zobaczyć wyjątkową wystawę poświęconą prof. Izydorowi Stella-Sawickiemu – pionierowi krakowskiej nauki i pierwszemu rektorowi Politechniki Krakowskiej. W programie przewidziano również wykład dr. Marka A. Stella-Sawickiego z University College London. Wydarzenie, będące częścią cyklu „Widok na Krakowian”, rozpoczyna się o godzinie 17:00 i będzie dostępne dla wszystkich zainteresowanych bez opłat.
postaci, które ukształtowały przyszłość krakowskiej nauki
Izydor Stella-Sawicki to postać głęboko związana z historią polskiej inżynierii i edukacji technicznej. Urodzony 5 kwietnia 1881 roku we Lwowie, pochodził z rodziny o bogatych tradycjach patriotycznych – jego ojciec, Jan, wsławił się w trakcie powstania styczniowego. Stella-Sawicki już na początku XX wieku ukończył studia na Politechnice Lwowskiej, zdobywając tytuł inżyniera w dziedzinie dróg i mostów. Swoje pierwsze zawodowe doświadczenia zdobywał w Galicji, gdzie uczestniczył w realizacji licznych projektów hydrotechnicznych. Po zakończeniu I wojny światowej, już w niepodległej Polsce, koordynował przedsięwzięcia związane z gospodarką wodną, pełniąc funkcję naczelnika Oddziału Wodnego w Kielcach.
innowacje i osiągnięcia w świecie inżynierii
Kariera akademicka prof. Stella-Sawickiego rozpoczęła się na Akademii Górniczej w Krakowie w 1921 roku. Jako wykładowca, a później profesor, zasłynął z nowatorskich podejść do konstrukcji żelbetowych. Zaprojektował pierwszy most tego typu w Małopolsce, a także brał udział w budowie elektrowni Jaworzno, wdrażając innowacyjne rozwiązania technologiczne. Do najbardziej rozpoznawalnych jego projektów należał hangar lotniczy w Rakowicach, a także systemy zabezpieczeń przeciwpowodziowych oraz kanalizacyjnych dla Oświęcimia. Jego prace stały się fundamentem pod rozwój nowoczesnej infrastruktury w regionie.
narodziny Politechniki Krakowskiej – od idei do realizacji
Poczucie odpowiedzialności za przyszłość krakowskiego środowiska naukowego towarzyszyło Stella-Sawickiemu przez całe życie. Publicznie postulował powołanie Politechniki w Krakowie już w 1929 roku, choć potrzeba jej utworzenia została zrealizowana dopiero po II wojnie światowej. W styczniu 1945 roku objął funkcję przewodniczącego Komitetu Organizacyjnego uczelni, a rok później rząd formalnie zatwierdził powstanie Wydziałów Politechnicznych. 1 kwietnia 1945 roku uznano oficjalnie za datę inauguracji Politechniki Krakowskiej, która od tamtej pory nieprzerwanie kształci kolejne pokolenia inżynierów.
wyzwania podczas II wojny światowej i powrót do nauki
Pierwsze lata wojny przerwały dynamiczny rozwój kariery naukowca. 6 listopada 1939 roku, w wyniku masowych represji wymierzonych w krakowskie środowisko akademickie, Stella-Sawicki został aresztowany przez gestapo podczas akcji „Sonderaktion Krakau”. Trafił do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen, gdzie spędził kilka miesięcy, zmagając się z trudnymi warunkami. Po zwolnieniu w lutym 1940 roku, mimo poważnego uszczerbku na zdrowiu, powrócił do Krakowa i angażował się w działania mające na celu odbudowę życia naukowego miasta.
trwałe ślady w edukacji i inżynierii
Profesor Stella-Sawicki zmarł 19 grudnia 1957 roku, pozostawiając po sobie nie tylko imponujący dorobek naukowy i liczne projekty infrastrukturalne, ale również pamięć o zaangażowaniu w rozwój nowoczesnego Krakowa. Wychował wielu przyszłych specjalistów, których wiedza i umiejętności do dziś przyczyniają się do rozwoju polskiej techniki. Jego działalność na rzecz edukacji technicznej i powstania Politechniki Krakowskiej wciąż inspiruje kolejne pokolenia naukowców.
Źródło: Urząd Miasta Krakowa